मूळापासून जाणून घ्या मूळव्याधाविषयी.

मूळापासून जाणून घ्या मूळव्याधाविषयी.

सुमारे 60 टक्के लोक त्यांच्या आयुष्याच्या कोणत्या ना कोणत्या टप्प्यावर मूळव्याधाने ग्रस्त असतात. आजकाल मूळव्याध (Piles) ह्या आजारावर औषध म्हणून लोकांची दिशाभूल केली जाते. आजच्या लेखातून आपण मूळव्याध म्हणजे काय? मूळव्याध किती प्रकारचा असतो? 
मूळव्याध हा असा आजार आहे, जो खूप वेदनादायक आहे. ह्यामध्ये, गुदद्वाराच्या म्हणजेच संडासच्या वाटेवर आत आणि बाहेर आणि गुदाशयच्या खालच्या भागात सूज येते. ह्यामुळे, गुदद्वाराच्या आत आणि बाहेर किंवा कोणत्याही एका ठिकाणी कोंब तयार होतात. हे कोंब कधीकधी आत राहतात, कधीकधी ते बाहेर येतात. रुग्णाला मूळव्याधाचे उपचार योग्य वेळी होणे खूप महत्वाचे आहे. मूळव्याधावर वेळीच उपचार न झाल्यास वेदना मोठ्या प्रमाणात वाढतात.
तुम्हाला कदाचित माहीत असेल ही मूळव्याध हा एक अनुवंशिक रोग आहे. जर कुटुंबातील कोणाला हा त्रास ह्यापूर्वी झाला असेल तर पुढच्या पिढीतल्या व्यक्तीला होण्याची शक्यता आहे. जेव्हा मूळव्याध खूप जुना असतो तेव्हा तो भगंदर चे रूप धारण करतो ज्याला फिस्टुला (Fistula) असेही म्हणतात. त्यात असह्य वाटेल अशी जळजळ आणि वेदना होतात.

मूळव्याधांचे दोन प्रकार आहेत

1. रक्त पडणारा मूळव्याध

रक्तस्त्राव होणाऱ्या मूळव्याधात वेदना होत नाही. मल जात असताना त्यात रक्त असते. यामध्ये गुदद्वाराच्या आत कोंब असतात. शौचाच्या वेळी, मल विरघळल्याने रक्त थोडे टपकते.

शौच केल्यानंतर, कोंब स्वतःच आत जातो. गंभीर स्थितीत, हाताने दाबल्यानंतरही ते आत जात नाही. ह्या प्रकारच्या मूळव्याधांवर त्वरित उपचार करा.

2. दुखणारा मूळव्याध

नंतरच्या ह्या मूळव्याधात पोटाच्या समस्या असतात. बद्धकोष्ठता आणि गॅसची समस्या कायम होत राहते. त्याच्या कोंबात मध्ये रक्तस्त्राव होत नाही. हे कोंब बाहेर सहज दिसू शकतात. त्यांच्यामध्ये वारंवार खाज आणि जळजळ होते. सुरुवातीच्या टप्प्यात, तो त्रास देत नाही, परंतु सतत अस्वस्थ वाटतं. खाण्याच्या सवयी आणि बद्धकोष्ठतेमुळे तो सूजतो. त्यांच्यामध्ये रक्त साठू शकतं आणि सूज येते.

ह्यात देखील असह्य वेदना होतात, आणि रुग्णाला वेदना होतात. मल पास करताना रुग्णाला सतत वेदना होत राहतात आणि त्यानंतरही त्याला नीट चालता येत नाही, आणि बसण्यातही अडचण जाणवते. पण घाबरु नका मूळव्याध उपचाराने बरा होतो.

मूळव्याध झालाय हे कसं ओळखायचं /मूळव्याधाची लक्षणे

बऱ्याच वेळा, जर मूळव्याध गंभीर टप्प्यावर पोहोचला नसेल, तर तो 4-5 दिवसात स्वतःच बरा होतो, पण रोग वाढत असताना ही लक्षणे दिसू शकतात.

  • गुद्द्वारभोवती कडक ढेकूळ असल्यासारखे वाटेल.
  • ते हळूहळू दुखेल आणि रक्त देखील येऊ लागेल.
  • संडासला गेल्यानंतरही स्वच्छ पोट नसल्याची भावना.
  • शौच करताना लाल, चमकदार रक्त येते.
  • संडासच्या दरम्यान अत्यंत वेदना.
  • खाज सुटणे, आणि लालसरपणा, आणि गुदद्वाराभोवती सूज.
  • संडासला बसल्यावर पांढरा कफ स्त्राव जात असेल
  • संडासला होण्याची इच्छा पण प्रत्यक्षात होत नाही.

मूळव्याध होण्याची कारणे

मूळव्याधांना आयुर्वेदात ‘अर्शा’ असे म्हणतात. हे वात, पित्त आणि कफ या तीन दोषांच्या दूषिततेमुळे होते. म्हणूनच याला त्रिदोष रोग म्हणतात.
काही लोकांमध्ये हा रोग पिढ्यानपिढ्या दिसून येतो, परंतु काहींमध्ये तो इतर कारणांमुळे देखील होतो.

जसं काही लोकांना रोजगारामुळे तासनतास उभे राहावे लागते, जसे की बस कंडक्टर, वाहतूक पोलीस इ. यासह ज्यांना जड वजन उचलणे आवश्यक आहे. ह्या लोकांना मूळव्याध होण्याची शक्यता असते.

बद्धकोष्ठता देखील मूळव्याध होण्याचे प्रमुख कारण आहे. बद्धकोष्ठतेमध्ये, मल कोरडे आणि कठीण असते, ज्यामुळे व्यक्तीला मल पडणे कठीण होते. बराच वेळ शांत बसावे लागते. ह्याvकारणास्तव, तेथे रक्तवाहिन्यांवर दबाव असतो, आणि त्या फुगतात आणि लटकतात, ज्याला कोंब म्हणतात.

  • अधिक तळलेले आणि मसालेदार अन्न खाणे.
  • फायबर समृध्द अन्न खात नसाल तर जसं की हिरव्या भाज्या, फळं.
  • बाळंतपणादरम्यान गुदद्वाराच्या क्षेत्रावर दाब पडल्याने स्त्रियांमध्ये मूळव्याध होण्याचा धोका असतो.
  • आळस किंवा शारीरिक हालचाली कमी.
  • धूम्रपान आणि मद्यपान.
  • नैराश्य
मूळव्याध आणि भगंदर मधला फरक म्हणजे भगंदर मध्ये कोंब इतका नसतो मग तो बळावतोकरा

मूळव्याध झाला असेल तर आपला आहार असा ठेवा.

  • तंतुमय फळे आणि भाज्या यासारखा फायबरयुक्त आहार घ्या.
  • दररोज 7-8 ग्लास पाणी प्या.
  • जेवणात ताक नियमित वापरा.

मूळव्याध किंवा मूळव्याध मध्ये आपली जीवनशैली अशी ठेवा.

  • नियमित व्यायाम आणि प्राणायाम करा.
  • बराच वेळ एकाच जागी बसू नका.

मूळव्याध असेल तर हे टाळा

जर तुम्ही मूळव्याधावर उपचार घेत असाल किंवा मूळव्याधाने ग्रस्त असाल तर या गोष्टी टाळणे अत्यंत आवश्यक आहे

  • जंक फूड
  • तळलेले आणि मसालेदार पदार्थ अजिबात घेऊ नका.

मूळव्याधांमुळे इतर कोणते रोग होतात?

मूळव्याधात जास्त रक्तस्त्राव झाल्यामुळे शरीरात रक्ताची कमतरता होऊ शकते. व्यक्तीला अशक्तपणा जाणवू लागतो. रोगाच्या दीर्घकालीन चिकाटीमुळे, आणि उपचारांच्या अभावामुळे, ते कोलोरेक्टल कर्करोगाचे कारण देखील बनू शकते. म्हणून, लक्षणे दिसताच, मूळव्याधावर उपचार करा.

उपचारासाठी संपर्क करा


गोरक्ष मोहिते-पाटिल बारामती 8459948301

Comments

Popular posts from this blog

किडणी स्टोन व घरगुती

Advance Stemcell Benefits

आयुर्वेदिक काय काम करत